نظام مهندسي نرمافزار
نظام مهندسي نرمافزار (نماتن)
نظام مهندسي نرمافزار، مجموعهاي است از استانداردها، قوانين، مقررات، دستورالعملها، راهنماها و نهادهاي اجرايي و نظارتي كه براي نظمبخشي به صنعت نرمافزار كشور از منظر مبادله محصولات و
خدمات نرمافزاري در جامعه، با هدف حفظ منافع مشروع همه ذينفعان اين صنعت، ايجاد فضاي مشاركت و رقابت، و توسعه همهجانبه و پايدار صنعت نرمافزار كشور تدوين و اجرا ميشوند.
تا كنون سه فاز از طرح توسعه اين نظام توسط شورايعالي انفورماتيك اجرا شده است:
· نماتن-1 : استانداردهاي تعريف و ارجاع كارهاي نرمافزاري
· نماتن-2 : استانداردهاي توليد و توسعه نرمافزار
· نماتن-3 : طرح جامع نظام مهندسي نرمافزار كشور
نتايج 2 فاز نخست بهصورت رسمي منتشر شده است.
ايده تدوين مجموعه مقررات ويژه پروژههاي نرمافزاري از نخستين سالهاي پس از انقلاب همواره مطرح بوده و در مقاطعي نيز مجموعه فعاليتهاي پراكندهاي در اين زمينه صورت گرفته كه هيچيك از آنها، منجر به نتيجه اثربخشي نشده بود.
پس از آغاز طرح تكفا و احساس نياز به تدوين استانداردهاي حاكم بر پروژههاي نرمافزاري، كميته نرمافزار انجمن شركتهاي انفورماتيك در اواسط سال 1381 پيشنويس پيشنهادي را براي اجراي پروژه «نظام مهندسي و استانداردهاي توليد و توسعه نرمافزار (نماتن)» تهيه كرد كه در آن كل اين نظام ميبايست در سه فاز متوالي تدوين گردد:
· فاز اول: تعريف و ارجاع پروژه
· فاز دوم: استاندارد توليد و توسعه نرمافزار و نحوه نظارت بر آن
· فاز سوم: تشريح طرح توصيف متدولوژي همراه با مثال
نماتن-1 : استانداردهاي تعريف و ارجاع كارهاي نرمافزاري
در سال 1382 قرارداد اجراي فاز 1 پروژه نماتن (تقريباً با همان تعريف صورت گرفته در بالا) بين دبيرخانه شورايعالي انفورماتيك كشور و انجمن شركتهاي انفورماتيك ايران منعقد گرديد. نتايج اين پروژه كه استانداردهاي لازم براي مرحله تعريف و ارجاع كار در پروژههاي نرمافزاري را شامل ميشد، پس از بررسيها و اصلاحات لازم توسط كميته نرمافزار انجمن و دبيرخانه شورايعالي انفورماتيك، در آذرماه 1383 منتشر گرديد. همچنين براي نخستين بار اين استانداردها، به صورت پيوست بخشنامه رسمي رياست وقت سازمان مديريت و برنامهريزي كشور، براي اجرا به تمامي دستگاههاي اجرايي كشور ابلاغ گرديد. پيوستهاي اين بخشنامه شامل 6 استاندارد زير بود:
· مشاوره پروژههاي نرمافزاري
· تهيه درخواست براي ارائه پيشنهاد (RFP)
· نظارت بر پروژههاي نرمافزاري
· پيشنهاد (Proposal)
· برگزاري مسابقه و ارزيابي پيشنهاد
· پيماننامه نرمافزاري
نتايج اين پروژه (بهويژه استانداردهاي RFP و Proposal) پس از ابلاغ بهصورت جزئي توسط دستگاههاي اجرايي مورد استفاده قرار گرفته است.
نماتن-2 : استانداردهاي توليد و توسعه نرمافزار
به دنبال انتشار نتايج فاز 1 نماتن در سال 1383 دبيرخانه شورايعالي انفورماتيك كشور تدوين فاز 2 نماتن را به شركت مهندسي نرمافزاري گلستان محول نمود. اين پروژه كه با نظارت كميته نرمافزار انجمن شركتهاي انفورماتيك به انجام رسيد، در آبان ماه سال 1383 منجر به تهيه و ارائه استانداردهاي اجراي پروژههاي نرمافزاري شد. گزارش نهايي پروژه شامل اجزاي زير بود:
·
درآمدي بر استانداردهاي توليد و توسعه نرمافزار
·
استاندارد سند توصيف متدولوژي (MDD)
·
استاندارد طرح مديريت پروژه (PMP)
·
استاندارد طرح تضمين كيفيت (QAP)
·
استاندارد طرح مديريت پيكربندي (CMP)
·
استاندارد طرح تصديق و صحهگذاري (V&V)
·
استاندارد طرح آزمون نرمافزار
·
استاندارد طرح انتقال و تحويل نرمافزار
·
استاندارد طرح ضمانت نرمافزار
گزارش فاز 2 نماتن از سوي دبيرخانه شوراي عالي انفورماتيك منتشر، و الزام استفاده از اين استانداردها طي بخشنامهاي از سوي سازمان مديريت و برنامهريزي كشور به كليه دستگاههاي اجرايي ابلاغ شده است.
نماتن-3 : طرح جامع نظام مهندسي نرمافزار كشور
پروژه «تدوين طرح جامع نظام مهندسي و استانداردهاي توليد و توسعه نرمافزار» با هدف روشن ساختن تعريف، دامنه، اجزا، سازمان و روش نگهداري نظام مهندسي
نرمافزار و همچنين تعيين برنامههاي اجرايي لازم براي توسعه و تكميل اين نظام، به سفارش شورايعالي انفورماتيك كشور و توسط شركت مهندسي نرمافزاري گلستان» در سال 1384اجرا شد.
اهداف پروژه عبارت بود از تدوين طرح جامع نظام مهندسي نرمافزار كشور، شامل:
الف) تعيين تعريف، محدوده و اجزاي نظام مهندسي نرمافزار كشور
ب) تعيين ذينفعان و گروههاي مرتبط با اين نظام و مسئوليتها و نقش هر يك
ج) طراحي ساختار اجرايي براي تهيه، نگهداري و ارتقاي اين نظام
د) تعيين ارتباط نظام با ساير نظامهاي فني-اجرايي و حقوقي-قانوني كشور
هـ) تدوين يك برنامه اجرايي كلان براي تكميل معيارها و اجزاي نظام
در نتيجه اجراي پروژه، ضمن تعريف محدوده و معماري نظام مهندسي نرمافزار كشور، گامهاي اجرايي لازم براي توسعه و تحقق اين نظام، در 7 فاز تعريف شد.
دريافت سند نهايي طرح جامع نظام مهندسي نرمافزار كشور